Qurilish tenderlari O'zbekistonda: qayerdan topish va qanday qatnashish

Qurilish tenderlari O'zbekistonda qayerda e'lon qilinadi?

Asosiy platforma — Qurilish va uy-joy kommunal xo'jaligi vazirligining tender.mc.uz portali, u Shaffof xarid (shaffofxarid.uz) nomi bilan ham tanilgan. Bular ikki xil platforma emas: shaffofxarid.uz — tender.mc.uz bilan bir xil ma'lumotlar bazasining yangi interfeysi, shuning uchun ulardagi lotlar to'liq mos keladi. Bu yerda byudjet buyurtmachilarining pudrat ishlari va loyiha-qidiruv ishlari xaridlari 2022-yil 31-yanvardagi 46-son Vazirlar Mahkamasi qarori (https://lex.uz/uz/docs/-5844036) qoidalari bo'yicha o'tkaziladi.

Ammo qurilish xaridlari faqat u yerda emas. 2026-yil 6-sentyabr holatiga katalogimizdagi 707 ta faol qurilish lotidan 508 tasi tender.mc.uz dan, yana 199 tasi boshqa platformalardan kelgan:

• etender.uzex.uz — byudjet buyurtmachilarining elektron tenderlari va eng yaxshi takliflarni tanlash, shu jumladan ta'mirlash va qurilish-montaj ishlari (2026-yil 6-sentyabr holatiga 141 ta faol lot).
• xt-xarid.uz (XT-Xarid) — davlat xaridlarining ikkinchi tizimi, unda ishlar va loyihalash ham joylashtiriladi (34 ta lot).
• xarid.uzex.uz va uning so'rov-takliflari — kichik ta'mirlash ishlari va qurilish mollari (20 ga yaqin lot).
• Korporativ buyurtmachilar — banklar, aeroportlar, energetika, kon-metallurgiya kompaniyalari — qurilish tenderlarini o'z saytlari va korporativ tizimlarida e'lon qiladi.
• Xalqaro loyihalar — Jahon banki, OTB, AIIB va boshqa institutlar yo'llar, suv ta'minoti, maktab va shifoxonalarni moliyalashtiradi; ularning xaridlari katalogning alohida bo'limida jamlangan.

Amaliy xulosa: faqat tender.mc.uz ni kuzatadigan pudratchi ochiq qurilish lotlarining taxminan 28 foizini ko'rmaydi. Shuning uchun barcha platformalarni bir joyda ko'rish qulayroq.

Qurilish tenderlari bozori qanchalik katta?

Qisqacha: bozor katta va o'sib bormoqda. Quyida — 2026-yil 6-sentyabr holatiga UzTender.com katalogidan o'lchangan raqamlar (qurilish lotlari deganda IKPU ning 41–43 «qurilish ishlari» va 71 «loyihalash va qidiruv» bo'limlari hamda Qurilish vazirligi portalining barcha lotlari tushuniladi).

• Hozir ochiq: 1,75 trln so'mlik 707 ta lot — katalogdagi barcha faol davlat xaridlarining (2 830 ta lot) 25 foizi.
• So'nggi 12 oyda faqat tender.mc.uz orqali taklif berish muddati shu davrga to'g'ri kelgan 28 231 ta lot o'tdi, ularni 855 ta turli buyurtmachi joylashtirgan.
• Shu 12 oyda qurilishda 32 818 ta g'olib aniqlangan (shundan 26 503 tasi — Qurilish vazirligi portalida).
• Yillik o'sish: Qurilish vazirligi portalida taklif muddati bo'yicha 2026-yil aprelda 4 565 ta lot bo'lgan (2025-yil aprelda — 2 597), iyulda — 3 861 (1 510 ga nisbatan), avgustda — 2 340 (1 126 ga nisbatan). 2026-yil avgusti — portal tarixidagi eng «qurilishli» avgust.

Shuni tushunish muhim: 12 oylik raqamlar — bu e'lonlar oqimi, 707 esa — aniq bir kundagi ochiq qoldiq. Qurilish vazirligi portalidagi ochiq qoldiq odatda 500–570 ta lot oralig'ida turadi va «bozor pasayishi» tufayli emas, mavsumga qarab o'zgaradi (quyida qarang).

Qurilish tenderlarida qanday byudjetlar odatiy?

2026-yil 6-sentyabr holatiga faol qurilish lotining median byudjeti — 390 mln so'm atrofida. Tarqalish juda katta: lotlarning chorak qismi 45 mln so'mdan arzon, chorak qismi 1,9 mlrd dan qimmat, eng yirik ochiq lot esa — 115 mlrd so'mga yaqin.

Byudjeti ko'rsatilgan 703 ta faol lotning taqsimoti:

• 100 mln so'mgacha — 251 ta lot (36%): loyiha ishlari, mayda ta'mirlash, obodonlashtirish;
• 100 mln dan 1 mlrd gacha — 164 ta lot (23%): obyektlarni joriy va kapital ta'mirlash, muhandislik tarmoqlari;
• 1 dan 10 mlrd gacha — 260 ta lot (37%): maktab, bog'cha, yo'l, suv ta'minoti qurilishi va rekonstruksiyasi;
• 10 mlrd dan yuqori — 28 ta lot (4%): yirik obyektlar va chiziqli inshootlar.

Boshqacha aytganda, bozor ikki qutbli: lotlarning yarmi — kichik pudratchilar uchun ochiq bo'lgan kichik loyiha va ta'mirlash ishlari, pulning asosiy qismi esa 1 mlrd so'mdan yuqori lotlarda to'plangan. Yangi ishtirokchi uchun birinchi guruhdan boshlab, ikkinchisida malaka talablariga javob berish uchun tajriba to'plash oqilona.

Hududlar bo'yicha 2026-yil 6-sentyabr holatiga faol qurilish lotlari ancha tekis taqsimlangan: Samarqand viloyati — 80 ta lot, Toshkent shahri — 76, Navoiy viloyati — 76, Toshkent viloyati — 75, Qashqadaryo — 64. Byudjet summasi bo'yicha Qoraqalpog'iston (226 mlrd so'm), Toshkent (210 mlrd) va Qashqadaryo (209 mlrd) viloyatlari yetakchi — u yerlarda yirik obyektlar ko'proq.

Qurilish tenderlari qachon eng ko'p e'lon qilinadi?

Qurilish xaridlari kuchli mavsumiy va rejalashtirishda buni hisobga olish kerak. Qurilish vazirligi portalining to'liq tarixi bo'yicha (2022–2026-yillar, taklif muddati oyi bo'yicha):

• cho'qqi — aprel–iyul: 2026-yilda oylar bo'yicha 4 565, 2 570, 2 901 va 3 861 ta lot;
• ikkinchi ko'tarilish — sentyabr–noyabr (2025-yilda — 1 937, 2 390 va 2 448 ta lot);
• pasayish — dekabr–fevral: 2026-yil yanvar va fevralda 777 va 758 tadan lot bo'lgan, ya'ni aprelga nisbatan 5–6 baravar kam.

Ochiq lotlar qoldig'i ham xuddi shunday: bahorda shishadi va yoz oxiriga kelib bo'shaydi. Agar avgust oxirida portalda «tenderlar kamaydi» bo'lsa, bu pasayish emas, kuzgi ko'tarilish oldidagi odatiy mavsumiy chuqurlik.

Amaliy maslahat: yanvar–fevral — hujjatlarni tartibga keltirish, pudratchi reytingini yangilash va kerakli kategoriyalarni kuzatishni sozlash uchun eng yaxshi vaqt. Bahorda tayyorgarlikka vaqt qolmaydi — lotlar oqim bo'lib keladi.

Loyihalash (loyiha-qidiruv ishlari) tenderlari qanday?

Loyiha-qidiruv ishlari — ko'pincha e'tibordan chetda qoladigan alohida katta segment. Qurilish vazirligi portalida so'nggi 12 oyda (taklif muddati bo'yicha, 2026-yil 6-sentyabr holatiga) lotlarning 51 foizi — 28 231 tadan 14 521 tasi — IKPU ning 71-bo'limiga («Arxitektura va muhandislik xizmatlari, texnik sinovlar») kiradi: bu loyihalash, qidiruv, ekspertiza, mualliflik va texnik nazorat.

2026-yil 6-sentyabr holatiga faol lotlar orasida loyihalash va qidiruv — 707 ta qurilish lotidan 284 tasi (40%), shundan 207 tasi tender.mc.uz da. Bu yerda byudjetlar odatda kichik (o'nlab va yuzlab million so'm), lekin lotlar muddati qisqa va texnika parki talab qilinmaydi — loyiha byurolari va muhandislik kompaniyalari uchun yaxshi kirish nuqtasi.

E'tibor bering: katalogimizda 71-bo'lim «xizmatlar» emas, «ishlar» turiga kiritilgan, chunki bunday lotlarning ko'pchiligi — aniq qurilish obyekti uchun loyihalash. Ularni «Loyihalash va izlanishlar» kategoriyasi orqali yoki «loyiha-smeta hujjatlari», «LSH», «qidiruv ishlari» kalit so'zlari bo'yicha izlang.

Yo'l, maktab va boshqa obyektlar qurilishi tenderlarini qayerdan izlash kerak?

Obyekt turi lotning IKPU bo'limi bilan aniqlanadi: 41 — binolar (maktab, bog'cha, shifoxona, uy-joy), 42 — muhandislik inshootlari (yo'l, ko'prik, suv ta'minoti, kanalizatsiya, elektr uzatish liniyalari), 43 — maxsus ishlar (buzish, yer ishlari, elektromontaj, pardozlash, tom yopish). UzTender.com katalogining kategoriyalari ham shu mantiqda qurilgan:

• «Bino qurilishi» — maktab, bog'cha, poliklinika, ma'muriy binolar, turar-joy uylarini yangi qurish va rekonstruksiya qilish;
• «Maxsus qurilish ishlari» — yo'llar va muhandislik inshootlari, elektromontaj, pardozlash, santexnika, tom, obodonlashtirish;
• «Qurilish mollari» — sement, armatura, g'isht, kabel va boshqa qurilish mahsulotlarini yetkazib berish: bu yerga pudratchilar emas, ishlab chiqaruvchilar va distribyutorlar kiradi.

Yo'l qurilishi tenderlarini ko'pincha viloyat hokimliklari va yo'l boshqarmalari joylashtiradi; ularni 42-bo'limda va «yo'l», «avtomobil yo'li», «asfalt» so'zlari bo'yicha izlang. Maktab qurilishi va ta'mirlash tenderlarini tuman hokimliklari va ta'lim boshqarmalari e'lon qiladi, odatda 1-sentyabrgacha ulgurish uchun yoz oldidan mavsumiy ko'payish bilan.

Pudratchiga qanday hujjatlar va malaka kerak?

Talablarning aniq ro'yxatini buyurtmachi har bir lot hujjatlarida belgilaydi, platforma qoidalarini esa 46-son VMQ (https://lex.uz/uz/docs/-5844036) va «Davlat xaridlari to'g'risida»gi qonunning umumiy normalari (https://lex.uz/uz/docs/-5382974) belgilaydi. Odatda ishtirokchidan quyidagilar kutiladi:

• platformada ro'yxatdan o'tish va elektron raqamli imzo (ERI) — usiz taklif berib bo'lmaydi;
• tegishli qurilish yoki loyihalash ishlari turiga litsenziya yoki ruxsatnoma;
• soliq qarzining yo'qligi va insofsiz ijrochilar reyestrida bo'lmaslik;
• tajribani tasdiqlash — bajarilgan o'xshash obyektlar, dalolatnomalar, buyurtmachilar taqrizlari;
• xodimlar va texnika mavjudligi — muhandislar shtati, mashina va uskunalar (lot talabiga ko'ra);
• moliyaviy barqarorlik — aylanma, bankrotlik yo'qligi, ba'zan bank ma'lumotnomasi.

Qurilish vazirligi portalida pudratchilar reytingi (reyting.mc.uz) amal qiladi: u baholashda hisobga olinadi, shuning uchun muddati buzilmagan bajarilgan shartnomalar tarixi — haqiqiy raqobat ustunligi. Rasmiy yo'riqnomalar va hujjat shakllarini portalning o'zidan oling — ular o'zgarib turadi va biz ularni bu yerda ataylab qayta yozmaymiz.

Qurilish tenderlarida taklif ta'minoti (zakalat) qanday ishlaydi?

Qurilishda ta'minot umumiy platformalardagidan boshqacha tuzilgan va bu yangi ishtirokchilar uchun eng ko'p uchraydigan kutilmagan holat. 2022-yil 31-yanvardagi 46-son VMQ ning asosiy normalari (https://lex.uz/uz/docs/-5844036):

• taklif ta'minoti — lotning boshlang'ich narxidan ko'pi bilan 2% (umumiy platformalarda 276-son VMQ bo'yicha zakalat — 3%, tenderlarda esa 5% gacha: https://lex.uz/ru/docs/6026646);
• kafolat ushlab qolish — bajarilgan ishlar qiymatining 5% obyekt topshirilgandan keyin 12 oy davomida sifat kafolati sifatida ushlab qolinadi;
• g'olibning shartnoma imzolashdan bosh tortishi — ta'minot qaytarilmaydi, ishtirokchi esa 24 oy davomida qurilish xaridlarida qatnashish huquqidan mahrum bo'ladi.

Oldindan hisoblash kerak: 2 mlrd so'mlik lot uchun 40 mln so'mgacha ta'minot taklif berishdan oldin hisobda turishi kerak, tushumdan 100 mln so'm esa obyekt topshirilgandan keyin bir yildan so'nggina qaytadi. Bunga shartnoma summasidan platforma operatorining komissiyasi qo'shiladi — uning stavkasini portalda tekshiring, u 2025-yilda o'zgargan.

Ta'minot shakli (pul mablag'lari yoki bank kafolati) va shartnoma ijrosini ta'minlash talablarini lot hujjatlari belgilaydi. Zakalat va kafolat orasida qanday tanlash, O'zbekiston banklarida kafolat qancha turishi va pul qachon qaytarilishi — alohida qo'llanmada.

Raqobat qanday va qanday chegirmaga umid qilish mumkin?

So'nggi 12 oyda qurilishda aniqlangan 32 818 ta g'olib bo'yicha (2026-yil 6-sentyabr holatiga):

• ishtirokchilarning median soni — bir lotga 4 ta kompaniya; yagona ishtirokchili lotlar atigi 1,2%;
• boshlang'ich narxdan median chegirma — 5,0% (o'rtacha — 4,7%); ya'ni lotlarning yarmi 5% va undan kam pasaytirish bilan yutiladi;
• g'olib taklifning median narxi — 140 mln so'm atrofida.

Narx belgilash uchun xulosa: qurilishda demping bilan g'alaba qozonilmaydi. Odatiy g'olib boshlang'ich narxdan 3–7% past narx taklif qiladi va malaka, reyting hamda puxta hujjatlar hisobiga yutadi. UzEx platformalarida boshlang'ich narxdan 20% va undan ko'p pasaytirish 276-son VMQ ning antidemping qoidalari bo'yicha qo'shimcha zakalat talab qiladi.

Taklif berishdan oldin buyurtmachi xuddi shunday ishlarni ilgari qanday narxda sotib olganini va uning lotlariga odatda nechta ishtirokchi kelishini ko'rish foydali — har bir buyurtmachi va har bir IKPU kodi bo'yicha bu tarix katalogda bor.

Qurilish tenderlarini qanday kuzatish va lotlarni o'tkazib yubormaslik mumkin?

Mavsumda faqat Qurilish vazirligi portali orqali kuniga 100–150 ta lot o'tadi (2026-yil aprelda 4 565 ta lot), taklif tayyorlash muddati esa odatda qisqa. Beshta platformani qo'lda aylanib chiqishning iloji yo'q, shuning uchun:

• UzTender.com katalogini oching va «ishlar» turini, kerakli kategoriya, hudud va byudjet oralig'ini filtrlang — barcha platformalar lotlari har ~2 soatda yangilanadi;
• qidiruvni saqlang — masalan, «maktab qurilishi Samarqand viloyati 5 mlrd gacha» — va yangi lotlarni e'lon qilingan kuniyoq Telegramda oling;
• har bir lotda o'zbek va rus tillarida qisqa AI-tavsif, o'tkazish tartibi va muddatlar bor — mos kelmaydiganini bir daqiqada saralab tashlash uchun;
• hujjatlar, buyurtmachi kontaktlari va uning xaridlar tarixi Pro obuna bilan ochiladi.

Ushbu maqoladagi barcha raqamlar — 2026-yil 6-sentyabr holatiga olingan surat; katalogda ular doimiy yangilanib turadi.