MXIK nima va mahsulotingiz kodini qanday topish mumkin?

2026-yil 11-sentyabr

MXIK — mahsulot va xizmatlarning identifikatsiya kodi bo'lib, O'zbekistondagi elektron hujjatlarda mahsulot yoki xizmatni belgilashga yordam beradi. Yetkazib beruvchi uchun nomi o'xshash qatorni topishning o'zi yetarli emas: tanlangan kod haqiqiy mahsulotga mos kelishi kerak. Ushbu qo'llanma rasmiy MXIKni qayerdan izlash, ishlatishdan oldin nimalarni tekshirish va xaridga tayyorgarlikda bu ishni qanday tashkil etishni tushuntiradi.

UzTender.com — mustaqil agregator, davlat portali yoki rasmiy MXIK tasniflagichi emas. Servis kategoriyalari xaridlarni izlash uchun qulay, ammo ularning ichki kodlarini tasnif.soliq.uz dagi rasmiy kod o'rniga qo'llab bo'lmaydi. Rasmiy identifikator Soliq qo'mitasi katalogida, uni taklifda ko'rsatishga oid talab esa tanlangan lot hujjatlarida tekshiriladi.

MXIK nima va rasmiy kod nechta raqamdan iborat?

MXIK muayyan mahsulot yoki xizmat turining identifikatsiya kodi bo'lib, to'liq kod 17 ta raqamdan iborat. Rus tilidagi hujjatlarda shu tushuncha IKPU qisqartmasi bilan uchraydi. Kodni tasnif.soliq.uz manzilidagi mahsulotlar va xizmatlar yagona elektron milliy katalogidan aniqlash mumkin; katalog vazifasi hamda kodning shakli Soliq qo'mitasining rasmiy qo'llanmasida tushuntirilgan.

Kod raqamli belgini katalogdagi muayyan yozuv bilan bog'laydi, lekin yetkazib berishning mazmunli tavsifini almashtirmaydi. Ariza va hisob tizimida uning yonida nom, xususiyat, miqdor hamda o'lchov birligi ham ahamiyatli. Kodda o'n yettita raqam borligi uning mahsulotga mosligini tasdiqlamaydi. Kontragent yuborgan fayldagi belgilar sonini emas, amaldagi tasniflagichning o'zidagi yozuvni tekshirish kerak.

Kodning boshidagi nollar yo'qolmasligi yoki uzun raqam yaxlitlanmasligi uchun MXIKni matn sifatida saqlang. Ayniqsa elektron jadvaldan hisob dasturiga ko'chirishda butun ketma-ketlikni solishtiring. Import tugagach, barcha raqamlar manbaga mosligini va qabul qiluvchi tizim qanday nom chiqarayotganini tekshiring. Dastur texnik jihatdan to'g'ri ketma-ketlikni qabul qilishi mumkin, ammo uning mazmuni boshqa mahsulotga tegishli bo'lishi ehtimoli qoladi.

MXIK UzTender kategoriyasi, TIF TN va shtrix-koddan nimasi bilan farq qiladi?

MXIK, agregator kategoriyasi, TIF TN va shtrix-kod turli vazifalarni bajaradi, shuning uchun ularni bir-birining o'rniga avtomatik yozib bo'lmaydi. UzTender.com qidiruv va guruhlash uchun nuqtalar bilan yoziladigan o'z kategoriya kodlaridan foydalanadi. Ularning tuzilishi OKPD2 asosida shakllangan, ammo ular O'zbekiston Soliq qo'mitasining rasmiy MXIKlari emas. Kategoriya nomi mahsulot nomiga o'xshashligi uning kodini elektron hisobvaraq-faktura uchun mos qilmaydi.

TIF TN tashqi iqtisodiy faoliyatda tovarlarni tasniflash uchun, shtrix-kod esa tegishli tizimdagi mahsulotni aniqlash uchun ishlatiladi. Tasnif.soliq.uz saytida MXIK, TIF TN va shtrix-kod bo'yicha alohida qidiruv usullari mavjud. Bu katalog yozuvini topish yo'llari bo'lib, belgilar bir-biriga teng degani emas. Qidiruv natijasini baribir o'z mahsulotingiz xususiyatlari bilan solishtirish zarur.

Xaridni UzTender kategoriyasi orqali topgan bo'lsangiz, umumiy bo'limdan aniq lot tavsifi va asl hujjatlarga o'ting. Arizaning tegishli maydonida qaysi tasniflagich talab qilinishini platforma yo'riqnomasi va xarid shartlaridan aniqlang. Kategoriya kodidagi nuqtalarni olib tashlash yoki oxiriga nollar qo'shish orqali rasmiy MXIK yasamang. Bunday o'zgartirish tasniflagich bilan haqiqiy moslikni belgilamaydi va keyingi hujjatlarda xatoga olib keladi.

MXIK xaridlarda va elektron hisobvaraq-fakturalarda nima uchun kerak?

MXIK elektron hujjatlarda mahsulot yoki xizmatni belgilaydi, muayyan xaridda uni qo'llash esa shu tartib-taomilning shakllari va shartlariga bog'liq. Soliq qo'mitasi MXIKlarning elektron hisobvaraq-fakturalar hamda onlayn kassa cheklarida ishlatilishini tasdiqlaydi. Yetkazib beruvchi nomenklaturasini oldindan tekshirsa, g'oliblikdan keyin taklifdagi mahsulot bilan yetkazishni rasmiylashtirish ma'lumotlari o'rtasidagi tafovutni kech aniqlash xavfi kamayadi.

Tenderda birinchi navbatda xarid predmeti va texnik topshiriqni o'qing. Kod mahsulot guruhini topish yoki aniqlashtirishga yordam beradi, ammo kod mosligi quvvat, material, komplekt, yaroqlilik muddati va boshqa majburiy xususiyatlar mosligini isbotlamaydi. Hujjatda MXIK so'ralgan bo'lsa, uni taklif nomi va parametrlari bilan birga tekshiring. Maydon boshqa tasniflagich uchun ajratilgan bo'lsa, aynan talab qilingan belgidan foydalaning va uni MXIK deb o'zgartirmang.

Kompaniyada mahsulot kartochkasi uchun kim mas'ulligini va elektron hujjat chiqarishdan oldin uni kim tekshirishini belgilang. Tenderga mas'ul xodim buxgalteriyaga yetkazishning haqiqiy tarkibini beradi, buxgalteriya esa uni hisobdagi nomenklatura bilan solishtiradi. Allaqachon rasmiylashtirilgan hujjatni tuzatishda mahalliy faylni tahrirlash bilan cheklanmay, tegishli tizimning amaldagi tartibiga rioya qiling. Koddagi har qanday xato avtomatik ravishda bir xil jarima yoki ariza rad etilishiga olib keladi, degan umumiy qoida chiqarib bo'lmaydi.

Kod qidirishdan oldin mahsulot haqida qanday ma'lumot tayyorlash kerak?

Qidiruvdan oldin buyurtmachiga amalda taklif qilinadigan mahsulot yoki xizmatning tavsifini tayyorlang. Xususiyatlar yozilgan ishchi kartochka katalogdagi variantlarni solishtirish va tanlov sababini mutaxassisga tushuntirishga yordam beradi. Har yangi yetkazishda xususiyatlarni qaytadan izlamaslik uchun bu ma'lumotlarni bir joyga yig'ing.

Mahsulotning aniq nomi va vazifasini yozing. Asosiy buyumni ehtiyot qism, sarflash materiali, o'rnatish xizmati yoki to'plamdan ajrating, chunki ularni bir xil mahsulot sifatida izlash noto'g'ri natija berishi mumkin.
Material, tarkib va muhim texnik parametrlarni tayyorlang. Xizmat uchun esa faoliyat yo'nalishining umumiy nomi bilan cheklanmay, bajariladigan ish mazmuni va natijasini tushuntiring.
Ishlab chiqaruvchi, brend va model ma'lumotlarini, agar mahsulotga tegishli bo'lsa, kiriting. Topilgan qatorga moslashish uchun boshqa markani qo'shmang: tanlov haqiqiy taklifga asoslanishi kerak.
Qadoq, qadoqdagi miqdor va o'lchov birligini aniqlang. Tovar donada, to'plamda, og'irlik yoki hajm bo'yicha yetkazilishini hamda bu xariddagi miqdorga qanday mos kelishini tekshiring.
Xususiyatlarni tasdiqlovchi materiallarni yig'ing: ishlab chiqaruvchi tavsifi, texnik pasport, katalog yoki boshqa hujjat. Qadoqdagi yozuv bilan pasport ma'lumoti farq qilsa, kod tanlashdan oldin sababini aniqlang.
Mavjud bo'lsa, shtrix-kod yoki TIF TN kabi boshqa identifikatorlarni ham tayyorlang. Ulardan qo'shimcha qidiruvda foydalaning, yakuniy rasmiy MXIK uchun esa alohida maydon saqlang.

Tasnif.soliq.uz saytida MXIKni qanday topish mumkin?

MXIK rasmiy katalogdagi qidiruv orqali topiladi, undan keyin natija muayyan mahsulotga mosligi tekshiriladi. 2026-yil 11-sentyabrda tekshirilgan bosh sahifada matn, MXIK, shtrix-kod, TIF TN va brend bo'yicha hamda ayrim maxsus qidiruv usullari mavjud edi. Sizda mavjud ma'lumotga mos qidiruv usulini tanlang: mahsulot nomi, tayyor kod yoki ishlab chiqaruvchi ma'lumotlari.

Matn bo'yicha qidiruvga mahsulot yoki xizmatni tushunarli ifodalaydigan nomni kiriting. To'liq moslik chiqmasa, asosiy nom va mahsulotingizni farqlovchi belgi bilan qisqaroq so'rov tuzing.
Mos kelishi mumkin bo'lgan natijalarni ishchi kartochka bilan solishtiring. Tizim yuqorida ko'rsatgani uchun birinchi qatorni tekshirmasdan tanlamang.
Ta'minotchi hujjatida kod bo'lsa, MXIK bo'yicha qidiruvda uni tekshiring. Chiqqan to'liq nom va xususiyatlar aynan siz taklif qiladigan mahsulotga tegishli ekanini aniqlang.
Zarur bo'lsa brend, shtrix-kod yoki TIF TN bo'yicha mavjud qidiruv usullaridan foydalaning. Natija tekshirish uchun nomzod yozuv bo'lib, kod to'g'ri tanlanganiga tayyor xulosa emas.
O'lchov birligi va yozuvdan foydalanishga oid ma'lumotlarni ko'ring. Bir nechta yaqin variant bo'lsa, ularni qaysi xususiyat ajratishini aniqlab, ishlab chiqaruvchi hujjatiga qayting.
To'liq kod, uning nomi, manba va tekshirish sanasini saqlang. Ko'p ishlatiladigan mahsulotlar uchun rasmiy katalog shaxsiy kabinet orqali tanlangan MXIKlar ro'yxatini yuritish imkonini beradi; kirish tartibini portalning o'zidan tekshiring.

Xususiyat, o'lchov birligi va MXIKning dolzarbligini qanday tekshirish kerak?

MXIKning to'g'riligi nom, xususiyat, o'lchov birligi va katalog yozuvining joriy holati birgalikda tekshirilganda aniqlanadi. Bitta mahsulot guruhi ichida ham yetkazishingiz uchun muhim belgilari farq qiladigan yozuvlar bo'lishi mumkin. Topilgan qatorni haqiqiy buyum, texnik topshiriq va kelajakdagi hisob hujjati bilan solishtiring. Biror moslik tushunarsiz qolsa, kodni ko'p hujjatda ishlatishdan oldin aniqlashtiring.

O'lchov birligini narxdan alohida ko'rib chiqing. Masalan, qadoq narxi va bitta buyum narxi o'xshash ko'rinsa ham shartnomadagi miqdor boshqacha bo'ladi; bu kod tanlash qoidasi emas, tekshiruvning shartli misolidir. Qadoq bilan yetkazish birligi orasidagi hisobni narx taklifi va hujjatlarda kelishtiring. Qurilish materiallari bo'yicha Soliq qo'mitasi alohida qidiruv va o'lchov birligi tushuntirishlarini e'lon qiladi, shu bois faqat eski nomenklaturaga tayanish ayniqsa noo'rin.

Portalda nofaol holatga o'tkazilgan kodlar va tasniflagichdagi o'zgarishlar haqida ma'lumot bor. MXIK tanlanganlar ro'yxatida saqlangani mahsulot o'zgarganda yoki eski bazani qayta ishlatishda tekshiruv zaruratini yo'qotmaydi. Kartochkalarni yangilash uchun mas'ul belgilang va kod almashtirilganining asosini saqlang. Umumiy yozuvdan foydalanishga cheklov ko'rsatilsa, uni topish osonligi yoki ilgari qo'llangani sababli cheklovni e'tiborsiz qoldirmang.

Mos MXIK topilmasa yoki bir nechta variant noaniq bo'lsa, nima qilish kerak?

Mos MXIK topilmasa, kodni o'zingiz yasash o'rniga Soliq qo'mitasi nazarda tutgan elektron so'rov orqali murojaat qiling. Qo'mitaning rasmiy tushuntirishi kerakli yozuv bo'lmagan holatda onlayn ariza berishga yo'naltiradi. Portalda yangi MXIK yaratish yoki o'lchov birligini qo'shish yuzasidan so'rov imkoniyati ham bor. Aniq maydonlar va yuborish tartibini amaldagi interfeysdan tekshiring.

Murojaatdan oldin mahsulot nomi, vazifasi, xususiyatlari, ishlab chiqaruvchi ma'lumotlari va o'xshash yozuvlardan farqini ko'rsatadigan hujjatlarni yig'ing. Qaysi variantlarni tekshirganingiz va nega mos kelmaganini yozing, shunda mutaxassis qidiruvni kontekstsiz boshlamaydi. Xizmat uchun umumiy «xizmatlar» so'zi o'rniga bajariladigan harakat va natijani izohlang. Ikki kod orasida tanlov noaniq bo'lsa, aynan qaysi belgi bo'yicha tushuntirish kerakligini ko'rsating.

Tasdiq bo'lmasa, buyurtmachiga yangi kod ma'lum sanagacha olinadi, deb va'da bermang. Portalga ko'ra, ko'rib chiqish vaqti ma'lumotlarning to'liqligi, tovarlar soni va xususiyatlari hamda mutaxassislar yuklamasiga bog'liq. Kod yaqinlashayotgan xarid uchun zarur bo'lsa, vaziyatingizda talab qilingan maydonni to'g'ri to'ldirish tartibini xarid tashkilotchisidan ham aniqlang. So'rov yuborilishi ixtiyoriy koddan foydalanishga ruxsat bermaydi va xarid muddatini uzaytirmaydi.

Kodni ishlatishdan oldin qanday xatolarni tekshirish lozim?

Kodni ishlatishdan oldin ko'chirish xatolarini ham, mahsulotga mazmunan mosligini ham tekshiring; raqamlar soni to'g'riligi masalaning faqat bir qismi. Quyidagi bandlar rasmiy huquqbuzarliklar statistikasi emas, amaliy nazorat ro'yxatidir. Ular yangi kartochka yaratishda ham, mavjud nomenklaturani yangilashda ham foydali.

Kod UzTender yoki boshqa agregator kategoriyasidan olingan. Rasmiy katalogga qayting va nomlar o'xshash bo'lsa ham qidiruv kategoriyasini MXIKdan alohida saqlang.
Material, tarkib yoki modelni solishtirmasdan yaqin yozuv tanlangan. Vazifa umumiyligi har xil buyumlarni bir mahsulotga aylantirmaydi, shuning uchun farqlovchi xususiyatlarni tekshiring.
Tovar, to'plam, ehtiyot qism va qo'shimcha xizmat aralashtirilgan. Barcha qatorlarga bitta kod berishdan oldin haqiqiy yetkazish predmeti va hujjat tuzilishini aniqlang.
Ko'chirishda boshidagi nollar tushgan yoki uzun raqam yaxlitlangan. Identifikatorni matn ko'rinishida saqlang va importdan keyin barcha belgilarni katalog bilan solishtiring.
O'lchov birligi miqdor va narxga mos kelmagan. Taklif yuborishdan oldin, keyin esa yetkazishni rasmiylashtirishda qadoq, hajm va qayta hisoblashni tekshiring.
Eski kod joriy holati tekshirilmasdan ishlatilgan. Ayniqsa mahsulot, qadoq yoki umumiy yozuvdan foydalanish shartlari o'zgarganda ma'lumotni amaldagi katalog bilan solishtiring.
Boshqa tashkilot yuk xatidagi kod universal namuna deb olingan. Kontragent hujjati izlashga yordam beradi, ammo sizning yetkazishingizga moslik haqiqiy mahsulot va rasmiy yozuv orqali tasdiqlanadi.

To'g'ri MXIKni tender qidiruvi va kompaniya ishiga qanday bog'lash mumkin?

Tender qidiruvi bilan hisobni bog'lash uchun rasmiy MXIK va qidiruv kategoriyasi alohida saqlanadigan ichki mahsulot kartochkasidan foydalanish qulay. Kartochkaga nom, asosiy xususiyatlar, o'lchov birligi va tasniflagich tekshirilgan sanani qo'shing. Sotuvga mas'ul xodim mos e'lonni predmet bo'yicha qidiradi, hujjatlarga mas'ul esa rasmiy identifikatorni tekshiradi. Bu usul bo'limlar o'rtasida ma'lumot uzatilganda kodning noto'g'ri almashtirilishi ehtimolini kamaytiradi.

UzTender.com da qidiruvni kategoriya, xarid turi va kalit so'zlardan boshlang, keyin aniq lot talablarini o'qing. Narxlarni solishtirishda katta bo'limdagi istalgan yozuvni emas, xususiyatlari va o'lchov birligi yaqin yakunlangan xaridlarni tanlang. Kodning o'zi komplekt, yetkazish sharti yoki narx tarkibini ko'rsatmaydi. Kartochka yoki hujjat shubha tug'dirsa, yakuniy taklif tayyorlashdan oldin predmet va kerakli tasniflagichni asl manbadan tasdiqlang.

Ariza yuborishdan oldin mahsulot, texnik topshiriq, talab etilgan kod, miqdor va narxni o'zaro tekshiring; yetkazishdan oldin buni shartnoma va haqiqiy mahsulot bo'yicha takrorlang. UzTender.com da qidiruv, katalog, natijalar va narxlar bepul, hujjatlar hamda to'liq tahlil esa Pro imkoniyatlariga kiradi. Servis xaridlarni tahlil qilishga yordam beradi, ammo rasmiy MXIK tayinlamaydi va buxgalteriya tekshiruvini almashtirmaydi. Kod hamda uni qo'llash shartlari rasmiy katalog va tegishli tizim hujjatlaridan aniqlanadi.

Tovar xaridlarini topish →Tenderda qatnashishga tayyorlanish →O'xshash xaridlar narxini o'rganish →MXIK kodi bo'yicha tenderlarni qanday izlash kerak →

Manbalar

Mavzu bo'yicha yana

Qo'llanmaning barcha maqolalari →Katalog →