Etender.uzex.uz va Xarid.uzex.uz: qayerda qatnashish kerak?

O'zbekiston davlat xaridlari rasman qayerda e'lon qilinadi?

Davlat xaridlari haqidagi rasmiy ma'lumotlar maxsus axborot portalida va tegishli xarid tartib-taomillari o'tkaziladigan elektron tizimlarda e'lon qilinadi. «Davlat xaridlari to'g'risida»gi qonunning 25, 27 va 28-moddalarida maxsus axborot portali, elektron tizim va uning operatori alohida tushunchalar sifatida belgilangan. Axborot e'loni xaridni topishga yordam beradi, taklif berish tartibi esa aynan shu xaridning e'loni va hujjatlaridan aniqlanadi.

Maqola yangilangan sanada Xarid portalida budjet buyurtmachilarining ayrim xaridlari reja-jadvallarini Xarid.icppa.uz maxsus portaliga ko'chirish haqida xabar joylashtirilgan. Xabarda to'g'ridan-to'g'ri xaridlar uchun 2026-yil 3-sentyabr, elektron do'kon xaridlari uchun esa 10-sentyabr ko'rsatilgan. Bu ma'lumot reja-jadvallarga tegishli bo'lib, yetkazib beruvchining barcha takliflari endi maxsus portal orqali yuborilishini anglatmaydi.

Xarid rejasi, takliflar qabul qilinayotgan e'lon va yakuniy bayonnoma jarayonning turli bosqichlariga tegishli. Rejada o'zingiz yetkazib beradigan mahsulotni ko'rsangiz, amaldagi xarid e'loni chiqqanini va qaysi tizimda o'tkazilishini tekshiring. Ishtirok etish mumkin bo'lgan lot uchun uning raqami, buyurtmachi, portal, qabul tugaydigan sana va hujjatlarning so'nggi tahririni saqlang: keyingi tekshiruvda o'xshash e'lonlarni chalkashtirmaysiz.

Xarid portalida qanday xaridlarni izlash kerak?

Xarid portalida O'zbekiston respublika tovar-xom ashyo birjasi tizimidagi xaridlarni, jumladan elektron do'kon va boshlang'ich narxni pasaytirish auksionlarini izlash mumkin. Birja do'kon va auksion ishtirokchilari uchun yo'riqnomalar e'lon qilgan, portalning o'zida esa xaridlarning boshqa bo'limlari ham mavjud. Demak, Xarid nomi davlat buyurtmachisiga mahsulot sotishning bitta usulini emas, bir nechta vositani birlashtirgan tizimni anglatadi.

Birja 2026-yilda savdo turlari bo'yicha qidiruvga ega yangilangan Xarid talqinini taqdim etdi; unga amaldagi portaldan o'tish mumkin. Agar sahifadagi tugmalar eski yo'riqnomaga mos kelmasa, operatorning yangi ko'rsatmalarini ochib, kerakli tartib-taomilni toping. Eski bo'limga saqlangan havolada mahsulot chiqmagani butun tizimda mos xarid yo'q degani emas.

Odatiy mahsulot yetkazib beruvchi avval o'z maqsadini aniqlashi kerak: buyurtmachining xarid e'lonini izlayaptimi yoki do'konga o'z taklifini joylashtirmoqchimi. Do'kon uchun mahsulot tavsifi, o'lchov birligi, butligi, narxi va amalda bajarishingiz mumkin bo'lgan yetkazib berish shartlarini tayyorlang. Auksion e'lonida mahsulot miqdori va yetkazish manzilini ham tekshiring: nomi bir xil tovar turli shartlarda mutlaqo boshqa xarajat talab qilishi mumkin.

Etender Xarid portalidan nimasi bilan farq qiladi?

Etender — elektron tenderlar va eng yaxshi takliflarni tanlash o'tkaziladigan birjaning ixtisoslashgan portali bo'lib, unda taklif muayyan xarid shartlariga muvofiq tayyorlanadi. Uni birjaning xaridlar infratuzilmasidagi alohida ishtirok maydoni sifatida tushunish mumkin. Xarid yoki Etenderdan foydalanish masalasi topilgan lotning o'tkazilish joyiga bog'liq; ularni shunchaki «arzon xaridlar» va «qimmat xaridlar» portallari deb ajratish yetarli emas.

Narx hisoblashdan oldin tartib-taomil turi, texnik topshiriq va baholash mezonlarini o'qing. Masalan, uskunani xarid qilish hujjatlarida uning texnik xususiyatlari bilan birga o'rnatish, xodimlarni o'qitish yoki kafolatli xizmat ham nazarda tutilgan bo'lishi mumkin. Majburiy talablarga javob bermaydigan taklif eng arzon bo'lgani uchungina mos deb topilmaydi.

Tanlangan xarid shakllariga qarab texnik taklif, tasdiqlovchi hujjatlar va tijorat hisobini tayyorlang. Yuklashdan oldin har bir fayldagi buyurtmachi va lot raqami hozirgi xaridga tegishli ekanini tekshiring: oldingi tanlov uchun tayyorlangan hujjat tasodifan qolib ketmasin. Oxirgi muddat, ta'minot talabi va taklifni tuzatish tartibini Etenderdagi amaldagi ma'lumotdan aniqlang, chunki bitta tanlov namunasi barcha xaridlarga birdek tatbiq etilmaydi.

Nega XT-Xarid va eBirjani ham tekshirish kerak?

XT-Xarid va eBirjani mustaqil xarid manbalari sifatida tekshirish kerak, chunki bir tizimdagi taklif boshqa tizimdagi lotda ishtirok o'rnini bosmaydi. XT-Xarid Hayot Birja operatori bilan, eBirja esa Toshkent tovar xomashyo birjasi bilan bog'liq. eBirjaning rasmiy tavsifida elektron va milliy do'konlar, auksion, eng yaxshi takliflarni tanlash hamda tender ko'rsatilgan, shuning uchun bu tizimni faqat odatiy birja savdosi bilan cheklab tushunish to'g'ri emas.

Yetkazib beruvchi butun yil davomida ishlash uchun faqat bitta portalni tanlab qo'yishi shart emas: o'z mahsuloti va imkoniyatiga mos xaridlardan kelib chiqish qulayroq. Kerakli buyurtmachi XT-Xaridda lot e'lon qilgan bo'lsa, aynan shu tizimga kirish va unda qatnashish tartibini tekshiring. Xarid, XT-Xarid va Shaffof xarid nomlari o'xshashligi ularda umumiy shaxsiy kabinet, hisobvaraq yoki taklif topshirish tartibi borligini bildirmaydi.

Yangi tizimda birinchi marta qatnashishdan oldin uning foydalanuvchi hujjatlari va operator haqidagi ma'lumotlarini o'qing. Agar mablag' kiritish talab qilinsa, to'lov maqsadi, bank rekvizitlari, vositachilik haqi va ta'minot turini sinchiklab tekshiring. Boshqa birjaning to'lov yo'riqnomasini yoki avvalgi shartnomadan olingan hisobvaraqni yangi lot uchun avtomatik ravishda ishlatmang.

Qurilish va loyihalash tenderlarini qayerdan izlash kerak?

Qurilish va loyihalash xaridlarini Shaffof qurilish sohaviy tizimida hamda aniq buyurtmachi e'lonida ko'rsatilgan maydonda tekshirish kerak. Sohaviy infratuzilmada Tender.mc va Shaffof xarid nomlari qo'llanadi; qurilishdagi elektron davlat xaridlariga Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 31-yanvardagi 46-son qarori bag'ishlangan. Biroq lot nomida «ta'mirlash» so'zi borligining o'zi barcha talablar va ishtirok usulini aniqlash uchun yetarli emas.

Avvalo buyurtmachi nimani olayotganini ajrating: qurilish materiali, ishlarni bajarish yoki loyiha hujjatlarini ishlab chiqish. Obyektga kabel yetkazib berish va elektr tarmog'ini montaj qilish uchun hisob-kitob, resurslar va tasdiqlovchi hujjatlar turlicha bo'ladi. Pudratchi taklifni to'ldirishdan oldin obyekt manzili, ish hajmi, bajarish jadvali va qabul qilish shartlarini baholagani ma'qul.

Talabni kengroq ko'rish uchun korxonalarning qurilishga oid xaridlari va xalqaro mablag' hisobidan amalga oshiriladigan loyihalarni ham kuzating. Har bir e'londa malaka, xodimlar, texnika va ta'minotga doir talablar belgilangan bo'lsa, ularni alohida o'rganing. Bitta qurilish tanlovining qoidalari material yetkazib berish yoki boshqa tashkilotchining loyiha tanloviga avtomatik tatbiq etilmaydi.

Cooperation kooperatsiya portali nima uchun kerak?

Cooperation sanoat mahsulotlari, hamkorlar va ishlab chiqarish kooperatsiyasi imkoniyatlarini topishga xizmat qiladi, uning amaldagi talqini New Cooperation nomi bilan tanilgan. Rasmiy hujjatlarda portalning vazifasi mahalliy ishlab chiqaruvchilar, mahsulot xususiyatlari va xo'jalik shartnomalarini tuzish bilan bog'langan. Ishlab chiqaruvchi uni bir martalik xaridor topish bilan birga o'z mahsulotini istiqboldagi buyurtmachilarga tanishtirish kanali sifatida ham ko'rib chiqishi mumkin.

Ishlab chiqaruvchining taklifi, korxonaning ehtiyoji haqidagi ma'lumot va aniq xarid tartib-taomilini farqlang. Biror korxonaning butlovchi qismlarga qiziqishi hozir aynan shu mahsulotni yetkazib berish bo'yicha tender takliflari qabul qilinayotganini bildirmaydi. Hisob-kitob tayyorlashdan oldin texnik xususiyatlar, kutilayotgan hajm, muddat va ushbu sahifada yetkazib beruvchidan qanday harakat kutilayotganini aniqlang.

Cooperationdagi talab arizalari UzTender.com xaridlar katalogiga kiritilmaydi; ularni kooperatsiya portalining o'zida alohida tekshiring. Mahalliy ishlab chiqaruvchi sifatida mahsulotingiz va uni amalda ishlab chiqarish imkoniyati haqidagi ishonchli ma'lumotlarni tayyorlang, joylashtirishning amaldagi shartlarini esa operatordan aniqlang. Ishlab chiqarish va hujjatlar bilan tasdiqlanmagan mavjudlik, muddat yoki mahsulotning kelib chiqishini xaridorga va'da qilmang.

Xalqaro tashkilotlarning xaridlari qayerda e'lon qilinadi?

Xalqaro tashkilotlar va ular moliyalashtiradigan loyihalarning xaridlari o'z xarid bo'limlarida, xalqaro tizimlarda hamda loyihani amalga oshiruvchi tashkilotlarning e'lonlarida beriladi. Jahon banki joriy, kelgusidagi va ehtimoliy xarid imkoniyatlarini e'lon qiladi, Osiyo taraqqiyot banki esa loyiha xaridlari bo'limini yuritadi. Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki va Islom taraqqiyot bankining ham loyiha xaridlari uchun alohida e'lon sahifalari mavjud.

Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki loyihalari bo'yicha ECEPP portalini va aniq e'londagi ko'rsatmalarni tekshiring. BMT Taraqqiyot dasturi xaridlarini dastur e'lonlari hamda BMTning umumiy xarid maydoni UNGM orqali topish mumkin; UNGMda topilgan tanlovning o'zi Quantum tizimida o'tkazilishi mumkin. Bunday holatda e'lon qidiriladigan saytdagi hisob va taklif berish tizimiga kirish ikki xil vazifani bajaradi.

O'zbekiston bo'yicha qidirayotganda loyiha mamlakati, taklifni qabul qiladigan tashkilot va xarid bosqichini tekshiring. Dastlabki xabarnoma, qiziqish bildirish so'rovi va taklif topshirishga taklifnoma bir-birining o'rnini bosmaydi; topshiriladigan natija, til, shakl va yuborish kanali tegishli hujjatlarda belgilanadi. Milliy portaldagi muddat yoki shakllarni xalqaro tanlovga odat bo'yicha ko'chirmang, avval tanlangan loyiha ishtirokchisiga berilgan ko'rsatmalarni o'qing.

O'z tovarlari, ishlari yoki xizmatlari uchun manbalarni qanday tanlash mumkin?

Manbalarni xarid predmeti, buyurtmachi turi va shartnomani bajarish imkoniyatiga qarab tanlash qulay. Mebel yetkazib beruvchi umumiy xarid tizimlari va korxona e'lonlarini ko'rishi, loyiha tashkiloti esa ularga qo'shimcha ravishda qurilish hamda xalqaro loyihalarni tekshirishi mumkin. Shunda bozor bitta portal bilan cheklanmaydi va oldindan mos kelmasligi ko'rinib turgan xaridlarga ortiqcha vaqt sarflanmaydi.

Korxonaning o'z sayti ham xarid e'loni manbai bo'lishi mumkin, lekin «korporativ» so'zi qaysi huquqiy tartib qo'llanishini belgilamaydi. Davlat xaridlari to'g'risidagi qonunda korporativ davlat buyurtmachilari ajratilgan; aniq xaridda buyurtmachi maqomi, huquqiy asos va o'tkazish tartibini tekshirish kerak. Har qanday bank yoki sanoat korxonasi tenderi siz tanish bo'lgan budjet xaridi bilan bir xil qoidalarga ega deb hisoblamang.

Mahsulot nomi, vazifasi va muhim xususiyatlaridan iborat qidiruv so'zlarini tayyorlang. Yetkazib berish, o'rnatish va xizmat ko'rsatishning barchasini taklif qilsangiz, ularni alohida ham qidiring: buyurtmachi bu ishlarni birgalikda yoki turli lotlarda xarid qilishi mumkin. Mos kartochkada avval bajarish joyi va muddatini, keyin esa narxga yetkazish, montaj va hujjatlarda sanalgan boshqa majburiyatlar qanday ta'sir qilishini baholang.

Barcha portallarda birdan ro'yxatdan o'tish shartmi?

Faqat xarid qidirish uchun barcha portallarda birdan ro'yxatdan o'tish shart emas: avval mos lotlarni aniqlab, keyin ular o'tkaziladigan tizimga kirishni tayyorlang. E'lonlarni ko'rish, hujjat olish va ishtirok etish shartlari farqlanishi mumkin, shuning uchun zarur amallarni har bir operatordan tekshiring. UzTender.com hisobi agregatordan foydalanishga xizmat qiladi va tashkilotchiga taklif yuborish uchun kerak bo'ladigan kirish o'rnini bosmaydi.

Asosiy ishlaydigan portalingiz uchun korxona ma'lumotlari, vakilning vakolati va talab etilsa, imzolash vositasining ishlashini oldindan tekshiring. Aynan yetkazib beruvchi va kerakli xarid turi uchun chiqarilgan amaldagi yo'riqnomani oching: buyurtmachi yo'riqnomasi boshqa rolga tegishli. Profilni tekshirish yoki ta'minot bilan bog'liq dastlabki amallar bor-yo'qligini ham aniqlang, toki ular taklif topshirish paytida kutilmagan to'siq bo'lmasin.

Taklif berishdan oldin aynan shu lotning majburiy shakllari, ilovalari, malaka tasdiqlari va ta'minot shartlarini bitta ish ro'yxatiga yig'ing. Yuborgandan so'ng tizim taklifni qayd etganini va tegishli holatni ko'rsatayotganini tekshiring; saqlangan qoralamani yakunlangan ishtirok deb hisoblamang. Holatning ma'nosi tushunarsiz bo'lsa, takliflarni qabul qilish tugashidan oldin portalning rasmiy yordam xizmatiga murojaat qiling.

Bir nechta portalni UzTender.com orqali qanday kuzatish mumkin?

UzTender.com bir nechta manbadagi xaridlarni yagona katalogdan qidirish va dastlabki saralashdan aniq e'lonni tekshirishga o'tish imkonini beradi. Baholash uchun tavsif, texnik topshiriqning qisqa mazmuni, o'tkazish tartibi va sun'iy intellekt yordamida rus hamda o'zbek tillarida tayyorlangan xulosadan foydalanish mumkin. Bu ma'lumotlar lotni batafsil o'rganishga arziydimi degan savolga yordam beradi, aniq ishtirok shartlari esa tashkilotchining amaldagi hujjatlari bilan tekshiriladi.

Qidiruv, katalog, savdo natijalari va narxlar ma'lumotnomasi bepul; hujjatlar, buyurtmachi aloqalari, sun'iy intellekt yordamida to'liq tahlil, bozor tahlili va saqlangan qidiruvlar bo'yicha Telegram bildirishnomalari Pro tarkibiga kiradi. Mahsulotingiz nomidan qidirishni boshlang, mos e'lonlarni o'qing va ulardagi mazmunga qarab qidiruv so'zlarini aniqlashtiring. Bildirishnomadan foydalansangiz, avval mos natija berayotgan qidiruvni saqlang va assortiment o'zgarganda uni qayta ko'rib chiqing.

Yakunlangan xaridlar natijalari va narxlar bozorni dastlabki baholashga yordam beradi, lekin o'zaro mos mahsulotlar hamda shartnoma shartlarini solishtirish kerak. Ishtirok etish haqida qaror qilishdan oldin birlamchi manbada lot raqami, holati, topshirish muddati, o'zgarishlar va hujjatlar to'plamini yana tekshiring. Katalogni barcha imkoniyatlarni to'liq qamrab olish kafolati deb tushunmang, Cooperationdagi talabni esa kooperatsiya portalining o'zida alohida kuzating.

Manbalar

• O'zbekiston Respublikasining «Davlat xaridlari to'g'risida»gi qonuni, 3, 19, 25, 27 va 28-moddalar
• Xarid: tizim bo'limlari va reja-jadvallarni maxsus axborot portalida joylashtirish haqidagi xabar
• O'zRTXB: davlat xaridlari bo'yicha yo'riqnomalar
• O'zRTXB: Xarid platformasi yangilangani haqidagi xabar
• Etender: portal hujjatlari va yo'riqnomalari
• O'zRTXB: elektron tender va tanlashlar o'tkaziladigan Etender tizimi
• XT-Xarid: davlat xaridlari elektron tizimi
• Toshkent tovar xomashyo birjasi: faoliyat va eBirja davlat xaridlari tizimi tavsifi
• Vazirlar Mahkamasining qurilishdagi xaridlar bo'yicha 2022-yil 31-yanvardagi 46-son qarori
• Shaffof xarid: qurilish sohasida xaridlar va reyting axborot platformasi
• Sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish haqidagi qaror: elektron kooperatsiya portalining vazifalari
• Farg'ona viloyati hokimligi: New Cooperationda ishlash va mahsulot joylashtirish, 2026-yil 24-aprel
• Jahon banki: joriy, kelgusidagi va ehtimoliy xarid imkoniyatlari
• Osiyo taraqqiyot banki: loyiha xaridlari
• Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki: loyiha xaridlari imkoniyatlari
• Islom taraqqiyot banki: loyiha xaridlari e'lonlari
• Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki: ECEPP elektron xaridlar portali
• BMT Taraqqiyot dasturi: yetkazib beruvchilar savollari va xarid e'lonlarini izlash
• UNGM: e'lonlarni izlash va Quantum orqali qatnashishning farqi